این کتاب تلاشی برای تدوین روش و معارف مرحوم علامه طباطبایی قدس سره و آیت الله سعادت پروردر مکتب امام خمینی قدس سره که ان شاء الله در دو جلد تدوین می شود. منظور این است که تلاش شده است که به روش و معارف سلوکی مرحوم علامه طباطبایی و آیت الله سعادت پروردر متن انقلاب اسلامی و قیام لله حضرت امام خمینی قدس سره پرداخته شود و وظایف سالک در این دوران تبیین و تشریح شود ; از این رو برای اولین بار در کتب سلوکی در فصلی با عنوان سیر و سلوک و زندگی اجتماعی به تفصیل به وظایف اجتماعی سالکین پرداخته شد. این جلد با الهام از کتاب بدایة الحکمة اثر علامه طباطبایی قدس سره بدایة السلوک نام گذاری شد.
کتاب بدایة السلوک در چهار بخش اصلی تنظیم شده است
بخش اول مقدماتی در باب سیر و سلوک
بخش دوم روابط سلوکی سالکین الی الله
بخش سوم روش خودسازی
بخش چهارم ضروریات سیر و سلوک
در بخشی از این کتاب می خوانیم :
ضرورت سلوک الی الله
بسیاری از مردم می پندارند که مجاهده با نفس و خودسازی ضرورت و وجوبی ندارد و عملی ترجیحی است که برخی متدینین بدان مشغولند ! برخی دیگر که ضرورت آن را درک کرده اند بر این باورند که تزکیه نفس و سیر و سلوک فقط وظیفه عده خاصی است از مومنان بوده و امری همگانی نیست در حالیکه یکی از فروع دین جهاد است . جهاد از واجبات قطعی دین بوده و انجام آن برای همه ضروری است. فضیل بن عیاض می گوید از امام صادق علیه السلام در مورد جهاد پرسیدم که آیا واجب است یا مستحب ؟ حضرت فرمودند : « جهاد بر دو قسم است دو قسم آن واجب و دو قسم آن مستحب است که دو قسم مستحب آن جز با عمل به جهاد واجب برپا نمی شود . اما اولین جهاد واجب مجاهده انسان با نفس خود در معصیت خداوند عزوجل است که از بزرگترین جهادهاست ...»این حدیث مشهور نیز به وجوب جهاداکبر صراحت دارد . «از امام صادق علیه السلام روایت است که فرمودند : پیامبر اکرم صلی لله علیه و آله عده ای را به جنگ فرستادند. چون از جنگ بازگشتند , حضرت فرمودند: مرحبا به گروهی که جهاد کوچکتر را انجام دادند و جهاد بزرگتر بر عهده آنان است . گفته شد: ای فرستاده خدا ; جهاد بزرگتر چیست ؟ فرمودند : جهاد با نفس .»
امام خمینی دراین باره می فرمایند :« اشتغال به تهذیب نفس و تصفیه اخلاق که فی الحقیقه خروج از سلطه ابلیس و حکومت شیطان است , از بزرگترین مهمات و اوجب واجبات عقلیه است ». استاد علامه حسن زاده آملی دام ظله فرموده اند: « باید خودسازی را در رأس سایر امور رار دهیم . این همه انزال کتب و ارسال رسل و مسجد و محراب و منبر و مدرسه و حوزه و دانشگاه و گفت و شنود و قلم و تعلیم و تعلم مقدمات هستند و اصل ذوالمقدمه است و آن هم این است که انسان درست خودش را بسازد.»
( کتاب بدایة السلوک / صفحه 24 و 25 )
این کتاب هجده فصل را در بر می گیرد برخی از فصول عبارتند از :
فصل اول آشنایی با سیر و سلوک
فصل دوم موانع آغاز سیر و سلوک
فصل سوم سفارش های عمومی در سلوک الی الله
فصل چهارم سرعت سیر و عوامل تعیین کننده آن
فصل پنجم رابطه سالک با رسول الله صلی الله علیه و آله و اهلبیت ایشان علیهم السلام
